Darmverstopping
Wat is een darmverstopping?
Een darmverstopping wordt ook wel een ileus genoemd. Een ileus is het tijdelijk ontbreken van de normale samentrekkende bewegingen van de darmwand. Als gevolg van het ontbreken van deze samentrekkende bewegingen wordt de passage van de darminhoud belemmerd. Op deze manier is de darm niet in staat om voldoende voedingsstoffen op te nemen. Bovendien zorgt de afwezigheid van een normale darmfunctie voor veel problemen.
Wat zijn de oorzaken van een darmverstopping?
Een darmverstopping kent verschillende oorzaken. Indien een darm geprikkeld raakt, bijvoorbeeld als gevolg van een darmperforatie of zuurstoftekort, zal dit leiden tot een verminderde functie en dus tot een verstopping. Hetzelfde gebeurt vaak na een buikoperatie; de darmen zijn dan erg van slag omdat ze veel gemanipuleerd worden tijdens de operatie.
In sommige gevallen is er sprake van een mechanische belemmering van de darm. De darm is dan verstopt doordat er geen normale doorgang (=lumen) meer is. Denk hierbij aan een verdraaiing van de darm, of het knel zitten van de darm door littekenweefsel. Ook een tumor van de darm kan leiden tot obstructie en zich uiten als een darmverstopping.
Echter, ook andere oorzaken, die niet rechtstreeks in verband met de buik staan, kunnen leiden tot een darmverstopping. Zo hebben bepaalde medicijnen, zoals morfine, een negatieve bijwerking op de darmen. Ook bepaalde bloedafwijkingen kunnen leiden tot een verstoorde darmwerking en daarmee tot een verstopping.
Welke klachten heeft iemand met een darmverstopping?
Een verstopte darm leidt in de eerste plaats tot buikpijn. Immers een deel van de darmen vertoont geen normale samentrekkende bewegingen meer, maar het gedeelte daarvoor wel. Dit laatst genoemde stuk zal tevergeefs proberen de darminhoud alsnog vooruit te bewegen. Hierdoor gaat de darm extra hard werken wat leidt tot krampende buikpijn. Als darmen verstopt raken, leidt dat tot een opgeblazen gevoel bij patiënten. Dit gaat vaak gepaard met gebrek aan eetlust, misselijkheid en braken. Ook het uitblijven van ontlasting, of waterdunne diarree (zogenaamde overloopdiarree), is een klacht die ontstaat doordat de darminhoud niet op een normale manier wordt voortbewogen.
Hoe komen we erachter?
Een verstopping van de darm leidt vaak tot een bolle buik die bij het lichamelijk onderzoek enkele karakteristieke afwijkingen vertoont. Als een verstopping wordt vermoed, zal een röntgenopname van de buik worden gemaakt, waarbij verwijdde darmlissen te zien zullen zijn. Deze verwijdingen ontstaan doordat lucht zich ophoopt, net voor de verstopping.
Wat is de behandeling van een darmverstopping?
Een darmverstopping behoeft, in het merendeel van de gevallen, weinig behandeling. De patiënt mag een tijd niets eten en drinken om de darmen rust te gunnen. De misselijkheid zal worden behandeld met medicijnen. Ook de verstopte darminhoud zal worden losgeweekt met medicijnen. Door de ontlasting zachter te maken is het voor de darm makkelijker om deze vooruit te bewegen. Wanneer de darmen een tijdje rust hebben gehad zullen zij vanzelf weer langzaam hun functie gaan oppakken. Daarna is het belangrijk om het normale voedingspatroon weer langzaam op te bouwen. Als dit echter te snel gebeurt, kan het wederom leiden tot een verstopping.
In sommige gevallen vereist een verstopping een meer ingrijpende behandeling. Dit is vooral afhankelijk van de oorzaak. Indien er een verdraaiing, een perforatie of een tumor aan ten grondslag ligt, zal deze chirurgisch moeten worden behandeld.
Darmverstopping op de Intensive Care
Omdat patiënten op een Intensive Care afdeling vaak ernstig ziek zijn en veel pijn hebben, is een darmverstopping een veel voorkomende complicatie. De normale darmfunctie kan verstoord raken als gevolg van stress dat een lichaam ervaart. Ook morfine, een pijnstiller die in grote hoeveelheden op een Intensive Care wordt toegepast, kan zoals eerder genoemd, een negatief effect op de darmbewegingen hebben, wat weer kan leiden tot een verstopping.
Veel patiënten op onze afdeling hebben een neus-maagsonde. Dit is een slangetje dat via de neus tot in de maag reikt en waar voeding doorheen kan worden gegeven. Bij een darmverstopping kan het maagsap echter niet doorgegeven worden van de maag naar de darmen. Met behulp van deze neus-maagsonde kan de hoeveelheid maagsap bepaald worden die in de maag achterblijft. Als deze hoeveelheden zijn toegenomen spreken we van retenties, d.w.z. van een gestoorde maag-darm functie.